Yazılar serisinin beşinci kitabı olarak neşredilen eser, diğer yazılar serisi kitapları gibi, müellifin otuz yıllık yazarlığı süresince kaleme aldığı “Kur’an” konulu makalelerin derlenmesinden teşekkül etmiş bir eser.

Makalelerin verdiği fikirler

1. Dört kitabı okumak başlığı ile; Kur’an, tabiat, insan ve zaman kitaplarının okunmasının, islamın ilk emri olan “oku” emrinin gereği olduğu izah ediliyor. Bu aynı zamanda okuma bilincinin ilk esas maddesi olarak algılanmalıdır.

2. Kainatın nasıl okunması ele alınırken, Doğa-İnsan-Tanrı ilişkisinden, aklın bu konudaki fonksiyonuna kadar bir çok konu bu makaleye sığdırılmış. Makalenin son cümleleri en can alıcı mesajı içeriyor. “Bütün dünyayı, “harem” yani “muhterem” yani “hürmete layık” hale getirmek.

3. Kazdağları’nı gezme esnasında, kainat ayetlerini okuma eylemi anlatılıyor. Kazdağı’ndaki göknar ağacından meşhur Truva Atının yapıldığı, Fatih’in gemileri karadan yürütmek için kalyonları bu ağaçtan yaptığını öğreniyoruz. “asalet belli şartlar oluştuğunda gerçekleşir”

4. Makalenin girişinde, Suyuti’nin El İtkan adlı eserinden zatı meth ediliyor. Akabinde klasik tefsir metodolojisi (Lafız-Mana) ekseninde ele alınmış. Olması gerekenin lafız-mana ekseni ile birlikte, maksat boyutunda ele alınması gerektiği ifade ediliyor. Makalenin ahirinde ise, “İcmaul Ulumuddin” ve “tefekkuh usulü” deyimleri kültür dünyamıza kazandırılıyor.

5. Tasavvurların düzelmesi gerektiği ifade ediliyor. Vahyin penceresinden bakılması gerektiği üzerinde duruluyor.

6. İngiliz gazeteci Yuonne Ridley’in Afganistan’da Taliban güçlerine esir düşmesi, Kur’an okumaya söz vermesi şartı ile serbest bırakılması ve Ridley’in iman etme hikayesi ile birlikte, Kur’an’n bu muhteşem yönü örneklendiriliyor.

7. Alman diplomat Wilfries Hofmann’ın hidayet bulması süreci ile islamın ancak Kur’an kapısından girildiğinde katışıksız ve sahabe usulü olduğu beyan ediliyor.

8. Kur’an okumadan Müslüman aydın olunur mu? Sorusuna cevap aranıyor. Cevap: hayır olunmaz.

9. Kur’an’ı tertil ile okumak üzerinde yorumlar yapılıyor.

10. Yine Kur’an’ı tertil ile okumak konusu, Kur’an kursları ve hafızlar üzerinden izah ediliyor.

11. Toplumun ihyasının, Kur’an hafızlarının Kur’an muhafızı olması ile mümkün olduğu üzerine düşüncesi ortaya konuyor.

12. Kur’an’ı yüzüne okumak ile yetinilmemesi gerektiği, anlaşılması gerektiğini anlatan bir yazı.

13. “Kur’an’ı anlamıyorum” sözünün yalan olduğu ifade ediliyor. Kur’an’ın mehçur bırakılmaması gerektiği üzerinde duruluyor.

14. Kur’an, Ramazan, Kadir Gecesi ve okuma eylemi üzerine bir yazı.

15. Kur’an’ın iki dilinin olduğu, birinin Arapça diğerinin Tabii dil olduğu ifade ediliyor.

16. Hendek kazma olayından, Hz.Ali’ye, Ali’den Hz. Yunus’a örnekler verilerek, vahyin ümit kaynağı olduğu ifade ediliyor.

17. “Nereden başlamalı” sorusuna “evlerden, evlerimizden” cevabı veriliyor. Firavun örneği üzerinden;

18. Ahzab suresi 34. ayet üzerinden ıslah işine evlerimizden başlamamız gerektiği ifade ediliyor.

19. Sabır direnmektir!

20. Hayat, bir anlamda bir nöbet alanıdır. Nöbetimizi iyi tutup, değerlerimizi koruyalım.

21. Mutlu olmak için sorumluluklarımı yerine getirmeliyiz.

22. Yasin suresi 20 ve 21. ayetlerin tefsiri yapılırken, merhum Mehmed Akif Ersoy ve yaşadığı çileler hakkında bilgi veriliyor.

23. Tatil bilinci üzerinde duruluyor. Kur’an ile sürekli irtibatın gerekliliği ve “ bir işte yorulunca başka bir işe geç” bilinci “bir kitabı okumaktan yorulunca başka bir kitabı okumaya geç” mesajı veriliyor.

24. Vahiy ile sürekli irtibat halinde olmak, insanı şeytandan korur.

25. Vicdan iman ilişkisi irdeleniyor.

26. Kur’an ve çok kültürlülük ilişkisi, Zülkarneyn kıssası üzerinde izah ediliyor.

27. Mümtehine suresi ve Hatıb Bin Belta olayı üzerinde duruluyor. Hatıb olayından çıkarılacak dersler 10 madde halinde paylaşılıyor.

28. Cihad ve Nusret olguları ele alınıyor. Havari tarzının doğruluğu ifade ediliyor.

29. Dost ile dalaşanlar düşman ile savaşmaz, düşman ile savaşan dost ile dalaşmaz.

30. Toplumların helak olması sünnetullah çerçevesinde izah ediliyor.

31. Daha güzel ve iyi amel işlemenin gerekliliği üzerinde duruluyor.

32. İsra suresi 33.ayet ışığında Miraç bilinci işleniyor.

33-34. Kur’an’da söz söyleme sanatı maddeler halinde anlatılıyor.

35. Zina ve zina cezası ele alınmış. Recm ile ilgili örnekler verilmiş ama enteresan bir izah cümlesi var. “iki zina vakıası bir önceki şeriate göre hüküm ile karara bağlanmıştır.” Recm’e bakış açısı net değil. Yazının son paragrafından anlaşıldığı üzere, Aczmendi tarikatı lideri Müslüm Gündüz’ün evine yapılan hukuksuz baskın üzerine yazının kaleme alındığı anlaşılıyor.

36. Yüreklerin kucaklaşması anlatılıyor.

37. Ümmü Mektum vakıası yorumlanıyor.

38. Fitne kavramı farklı bir bakış açısı ile ele alınıyor.

39-40. İstiaze ve Besmele tefsiri/bakış açısı ortaya konuyor.

41. Meal yazma ilkeleri inceden inceye izah edilmiş. Meal yazanlar veya meal yazmaya niyetinde olanlar için güzel bir taslak olmuş. Müellif kendi yazmış olduğu Kur’an meali ve gerekçeli tefsirindeki özellikleri izah etmiş.

42. Yedi makale üst üste, merhum M.Esed mealine yapılan itiraz ve eleştirilere cevap veriliyor. Tartışmanın eser üzerinde yapılması gerektiği, eleştirilecekse eserin eleştirilmesi gerektiği, kişinin soyu yada akılcıl ekole yakın olmasının eleştirilmemesi gerektiği ifade ediliyor.

43. Bir okuyucu mektubunda;”Doktora tezi için kullanması gereken kavram “Ulumu’l Kur’an mı İlmul Tefsir mi? Sorusuna ulumu’l Kur’an cevabı veriliyor.

44. Vahyin, sözü nasıl etkili hale getirdiği anlatılıyor.

45. Akademik Kur’an okumaları ile, yaygın Kur’an okumalarının birlikte olması gerektiği anlatılıyor.

46. Fazlurrahman’ın bir fikri üzerinden Kur’an’a yaklaşımı ele alınıyor.

47. Bir kaç kitap tanıtımı yapılıp tavsiye ediliyor. Üstad Nursi’nin “İşaretu’l İcaz” eserinin eleştirel bir yaklaşım ile irdelenmesi gerektiği ifade ediliyor.

48. Bir önceki makaledeki İşratu’l İcaz ile ilgili gelen iki zıt eleştiri ele alınıyor.

49. Müellifin Hacc esnasında, müminlerin Kur’an okudğu fakat anlamı üzerinde pek durulmadığı ifade ediliyor.

50. Kur’an eğitiminin meclis kararı ile yasaklanması eleştiriliyor.

51. Tatil konusunda göze çarpan üçüncü makale. Tatilin Kur’an’lı olması üzerinde duruluyor. Evlerin Kur’an okulu olması gerektiği konusu işleniyor.

52. Kulun sözü biter, Allah’ın sözü bitmez.

53. Zor zamanlarda Tebbet suresinin okunup anlaşılmasının gerekliliği üzerinde duruluyor.

54-55. Kur’an’ı tartışma konusu haline getirmeye çalışan iki kesime okkalı cevaplar veriliyor.

56. "Hızır" konusu farklı bir bakış açısı ile ele alınıyor.

57. Türkçe Kur’an, Türkçe İbadet konusu eleştiriliyor.

58. Müstekbir güçlerin helakının çok berbat olacağı ifade ediliyor.

59. Sabık ve sadık olma konusunda, sadık olmanın gerekliliği ifade ediliyor.

60. Seyyid Kutub’un şehadeti yıldönümü münasebeti ile yazılmış bir yazı. Kutub’un Kur’an algısı ve Kur’an’ın nesne olmaktan özne olmaya yol aldığı süreçte şehid öğretmenin katkılarından bahsediliyor.

61. Peygamberi Kur’an’dan tanımanın gerekliliği. Üç Muhammed kitabının özeti denebilecek bir makale.

62. "Kur’an’ın 19 mucizesi” konusu gündemde olduğu günlerde yazılmış bir makale. Kur’an şifre kitabı değil, hayatı inşa kitabıdır deniyor.

Kur’an Yazıları
Mustafa İslamoğlu
Düşün Yayınları